06 / 08
Logopedia i Neurologopedia
Zaburzenia wymowy, dysfagia, funkcje orofacjalne w powiązaniu z postawą
👄 Język to najbardziej złożony mięsień ciała
Praca neurologopedyczna i SI są nierozerwalne. Większość problemów z poprawną artykulacją wynika nie z braku chęci, lecz z zaburzeń napięcia obręczy barkowej, szyi i słabego czucia ułożenia własnych organów mowy (dyspraksja orofacjalna).
Sygnały Sensoryczne w Aparacie Mowy
Ślinienie się (Sialorrhea)
Ciągłe otwarte usta i opuszczona żuchwa. Dziecko nie czuje, że musi domknąć wargi (obniżone czucie epikrytyczne twarzy). Często współwystępuje z obniżonym napięciem całego tułowia (hipotonia).
Dyspraksja Werbalna
Zdolność do wydawania pojedynczych dźwięków, ale problem z zaplanowaniem płynnych przejść między sylabami. Ruchy języka są nieskoordynowane, mowa zacina się przy nowych słowach.
Zgrzytanie Zębami (Bruksizm)
Kompulsywne poszukiwanie bodźców proprioceptywnych w stawie skroniowo-żuchwowym. Próba "dostymulowania" pnia mózgu, często nasilająca się w sytuacjach stresowych lub przed snem.
Odruch Wymiotny
Pojawia się na widok nowej konsystencji jedzenia (np. papki z grudkami). Nadaktywność nerwów czaszkowych błędnego i trójdzielnego w reakcji na niegroźny bodziec mechaniczny w ustach.
Praktyczne Ćwiczenia Logopedyczno-Sensoryczne
🌬️ Ćwiczenie 1: Torowanie Oddechu i Praca Warg
- Dla: Dzieci oddychających przez usta, sepleniących, z niskim napięciem żuchwy.
- Materiały: Rurki różnej grubości, piłeczki ping-pongowe, waciki, gęste płyny (kisiel, jogurt).
- Wykonanie:
- Dziecko przenosi papierowe kawałki za pomocą rurki (wdech).
- Rozdmuchiwanie labiryntów z piłeczek do ping-ponga przez długą, zakręconą rurkę.
- Picie wyjątkowo gęstych płynów (kefir) przez bardzo cienką słomkę — wspaniały trening mięśnia okrężnego ust.
- Efekt: Domyka jamę ustną, wzmacnia tłocznię brzuszną i wymusza prawidłową pionizację języka!
👅 Ćwiczenie 2: Masaż Wewnątrzustny Zewnętrzny (Odwrażliwianie)
- Dla: Dzieci wybiórczych pokarmowo, z silnym odruchem wymiotnym (Defensywność Oralna).
- Zasada ZŁOTA: Pracuj od zewnątrz do wewnątrz!
- Etapy:
- Dociskanie miękką gąbką policzków na zewnątrz twarzy.
- Smarowanie ust miodem/nutellą w kącikach i proszenie, by dziecko ściągnęło je własnym językiem.
- Dopiero na końcu stymulacja dziąseł silikonową szczoteczką z wibracją (Wibratory Logopedyczne dają świetny, czysty bodziec proprioceptywny oszukujący włókna bólowe).
- 💡 Wskazówka: Nigdy nie wpychaj jedzenia ani narzędzi do buzi dziecka na siłę. Walka przy stole jadalnym zacementuje jego wstręt.