05 / 08
Psychiatria dziecięca i emocje
Regulacja emocjonalna, hiperaktywność, neuroróżnorodność (ADHD, ASD)
😤 Niewidzialny łącznik: Emocje a Sensoryka
Niestabilność emocjonalna u dzieci często jest maską dla ukrytych przeciążeń sensorycznych. Mózg bezustannie bombardowany niezrozumiałymi bodźcami (np. głośny wiatrak, swędząca metka) przechodzi w tryb przetrwania. Kora czołowa "wyłącza się", a stery przejmuje ciało migdałowate (Amigdala).
Spektrum Dysregulacji Sensoryczno-Emocjonalnej
Przebodźcowanie (Hyper-Arousal)
Gotowość do walki (Fight)
- Dziecko szybko się złości, krzyczy, fizycznie atakuje bez wyraźnego powodu.
- Brak umiejętności samodzielnego uspokojenia się (samoregulacji).
- Często błędnie diagnozowane jako ODD (Zaburzenia opozycyjno-buntownicze).
- Strategia OUN: Zniszczyć źródło bodźca.
Wyłączenie (Hypo-Arousal)
Ucieczka / Zamrożenie (Flight / Freeze)
- Pozornie "grzeczne" dziecko, zapatrzone w punkt, wyłączone z komunikacji.
- Zamknięcie się pod stołem, zasłanianie uszu, ucieczka w kąt.
- Ignorowanie instrukcji, "głuche" na wywoływanie imienia (częste przy profilach ze spektrum autyzmu).
- Strategia OUN: Odcięcie od stymulacji.
Praktyczne Strategie Regulacji Emocjonalnej (Diety Sensorycznej)
🧘 Ćwiczenie 1: "Hot Dog" – Mocny Ucisk dla Przebodźcowanych
- Kiedy używać: Gdy dziecko jest w furii, złości, wpada w meltdown (napad złości sensorycznej).
- Wykonanie (Tzw. Wraping):
- Posadź dziecko na brzegu koca terapeutycznego i ciasno zawijaj je rolując po podłodze (z głową na zewnątrz!).
- Kiedy jest "zawinięte", terapeuta dociska je lekko piłką rehabilitacyjną od góry mówiąc spokojnym, niskim tonem "rozprowadzamy musztardę i ketchup".
- Utrzymaj docisk i pozycję przez ok. 2-3 minuty do widocznego rozluźnienia klatki piersiowej (głębszy, wolniejszy oddech).
- Fizjologia: Gigantyczny zastrzyk propriocepcji wygasza aktywność współczulną i aktywuje nerw błędny uspokajając serce.
- 💡 Wskazówka: Starsze dzieci mogą samodzielnie zakładać mocno dopasowane koszulki kompresyjne pod ubranie.
⚡ Ćwiczenie 2: "Motorówka" – Torowanie dla Wycofanych (Hiporeaktywnych)
- Kiedy używać: Gdy dziecko jest "flakowate", leży na dywanie, nie ma motywacji i trudno utrzymać jego wzrok.
- Sekwencja Aktywująca (3-4 minuty):
- Krótkie i ostre skoki na trampolinie (1 minuta) w rytm szybkiej muzyki.
- Szybki ślizg na deskorolce terapeutycznej prosto w stertę poduszek.
- Rzut piłką lekarską do celu z wyskoku.
- KLUCZOWE: Ten rodzaj bodźców to pobudzenie układu siatkowatego (RAS). Używaj go przed zadaniami, które wymagają koncentracji przy biurku!
- ⚠️ Po fazie "wystrzelenia" zrób z dzieckiem krótkie ćwiczenie orientujące (np. znalezienie 3 czerwonych klocków), żeby energia poszła w koncentrację, a nie chaos.
🟢 Pamiętaj: Meltdown to nie Tantrum! Tantrum to zachowanie wymuszające ("chcę cukierka"). Meltdown to panika układu nerwowego, który nie radzi sobie z nadmiarem bodźców (np. jaskrawe światła w supermarkecie). Karząc dziecko za Meltdown, ukarzesz je za wrodzoną budowę jego mózgu. Usuń bodziec, dodaj propriocepcję.