# Rozdział 6: Fizjoterapia i Identyfikacja Wad Chodu

![Mechanika Chodu](resource:assets/images/gait_mechanics.png)

W procesie diagnozy integracji sensorycznej ocena wzorców motorycznych i postawy ciała jest niezbędna. Chód jest wysoce zautomatyzowanym procesem, w którym mózg integruje sygnały proprioceptywne, przedsionkowe, dotykowe oraz wzrokowe. Analiza kroku dziecka to de facto analiza sprawności jego pnia mózgu.

Dzieci z zaburzeniami SI rzadko poruszają się w pełni harmonijnie. Ich układ nerwowy wypracowuje kompensacje – unikalne, często niewydajne energetycznie strategie ruchu, które mają uchronić ciało przed lękiem grawitacyjnym, upadkiem lub przebodźcowaniem z powierzchni stóp.

## 6.1 Chód na palcach
Chód charakteryzujący się brakiem kontaktu pięty z podłożem podczas fazy podporowej. Dziecko porusza się i odbija wyłącznie z przodostopia, co prowadzi do drastycznych przeciążeń i skrótów mięśniowych (szczególnie ścięgna Achillesa).
Z perspektywy SI, nawyk ten często stanowi kompensację głębokiej obronności dotykowej podeszwy stóp. Dziecko zmniejsza powierzchnię styku z podłożem do minimum, by ograniczyć dyskomfort. Alternatywnie, jest to usztywnienie pnia w celu stabilizacji nadwrażliwego układu przedsionkowego.

## 6.2 Chód marynarski (kaczkowaty)
Chód kołyszący, w którym następuje nadmierne boczne wychylenie tułowia i miednicy. Klinicznie wskazuje to na potężny problem z tzw. stabilizacją centralną (core stability) i obniżonym napięciem mięśni posturalnych. Układ nerwowy nie potrafi wygenerować odpowiedniej kokontrakcji.
Terapia w takich przypadkach opiera się na dostarczaniu dużej ilości bodźców z układu przedsionkowego (wymuszających reakcje równoważne) na sprzęcie podwieszanym.

## 6.3 Chód z rotacją wewnętrzną (gołębi)
Stopy dziecka skierowane są do wewnątrz, co pociąga za sobą rotację kolan i koślawienie. Zjawisko to często pojawia się u dzieci z przetrwałym odruchem Galanta lub bardzo słabym czuciem głębokim z dystalnych partii ciała. Dziecko fizycznie "rygluje" stawy, wymuszając stabilność strukturalną, ponieważ brakuje mu stabilności mięśniowej.

## 6.4 Chód na krawędziach stóp
Dziecko celowo wykrzywia staw skokowy, aby stąpać po zewnętrznych lub wewnętrznych krawędziach stopy. To klasyczny objaw poszukiwania proprioceptywnego (Sensory Seeking). Zniekształcenie osi stawu generuje potężny impuls czuciowy z uciśniętej torebki stawowej, który kompensuje brak ogólnego czucia swojego ciała. Terapia opiera się na zastępczym, celowym docisku i ciężkiej pracy oporowej.

## 6.5 Brak naprzemienności w chodzie
Naturalny ludzki chód polega na rotacji pnia – gdy prawa noga idzie do przodu, lewa ręka wychyla się w tył. Dzieci z zaburzeniami SI i przetrwałym Asymetrycznym Tonicznym Odruchem Szyjnym (ATOS) mogą utracić ten wzorzec krzyżowy. Brak naprzemienności to wyraźny wskaźnik słabej komunikacji między dwiema półkulami mózgowymi przez ciało modzelowate. Odbudowa obustronnej koordynacji to jeden z filarów leczenia.
